TỪ PHỞ CÓ DẤU HỎI HAY KHÔNG?
(NETMODE.VN) Danh từ Phở được chính thức ấn hành lần đầu trong cuốn Việt Nam tự điển (1930) do Hội Khai Trí Tiến Đức khởi thảo và giảng nghĩa : “Món ăn nấu bằng bánh bột gạo thái nhỏ với nước dùng bằng thịt bò hầm “.
”Kể từ đầu thế kỷ 20 đến nay đã có nhiều tranh cãi về nguồn gốc ra đời của phở. Tuy vẫn còn bất đồng về nơi xuất xứ thực sự hay thời điểm ra đời nhưng hầu hết cùng chung quan điểm là Phở được khai sinh trong thời Pháp thuộc, ở giai đoạn người Pháp bắt đầu đẩy mạnh khai thác thuộc địa ở Việt Nam. Có thể xem Phở là một trong những ví dụ đặc trưng cho khái niệm Bricolage (lai ghép) mà các nhà nghiên cứu văn hóa ẩm thực dùng để chỉ món ăn thiên hướng lai ghép (kết hợp, biến tấu từ nhiều nguồn thức ăn ngoại lai) hơn là tự thân sáng tạo .Hiện nay phở đã theo chân cộng đồng người Việt có mặt ở nhiều nước trên thế giới.” _ (Fb Minhbo Tran – Con trai cố GS. Trần Văn Khê)
NGUỒN GỐC MÓN PHỞ
Trong Tự điển tiếng Việt – Bồ Đào Nha – La Tinh của Alexandre de Rhodes xuất bản năm 1651 không có từ “Phở”. Trong Tự điển Huỳnh Tịnh Của (biên soạn năm 1895) và Tự điển Genibrel (biên soạn 1898) cũng không có từ Phở .
Danh từ Phở được chính thức ấn hành lần đầu trong cuốn Việt Nam tự điển (1930) do Hội Khai Trí Tiến Đức khởi thảo và giảng nghĩa : “Món ăn nấu bằng bánh bột gạo thái nhỏ với nước dùng bằng thịt bò hầm “.
Nhà văn Nguyễn Công Hoan từng viết: “ Năm 1913…tôi trọ số 8 Hàng Hài…thỉnh thoảng, được ăn phở (hàng phở gánh rong). Mỗi bát 2 xu (có bát 3xu, 5 xu)”. Phở rong bắt đầu thịnh hành nên bị chính quyền đánh thuế: “…họ phải mua hai hào tem thuế mỗi ngày. như vậy có thể xem phở xuất hiên khoảng giữa những năm 1900 đến 1913.
Người Việt ngày xưa 99% là nông dân , họ coi bò là loài gia súc thân thương và hữu ích (sức kéo) nên không ăn thịt bò. Vì thế nói quê hương phở bò ở Nam định miền Bắc là không hợp lý.
Chuyện là :
Năm 1910, nhiều thanh niên Việt Nam, cả miền Bắc lẫn miền Nam, đi lính cho Pháp. Họ phải sang Mẫu quốc để phục vụ một thời gian, trong số đó có một người từng làm phụ bếp cho Toàn quyền Sài Gòn tên Huỳnh.
Đơn vị ông Huỳnh đóng quân ở Marseille và ông được giữ chức Bếp trưởng của binh đoàn toàn lính người An Nam.
Sáng nào ông Huỳnh cũng ra lệnh đốt bếp lò thật sớm bằng cách hô to: ” Feu ! Feu!”, có nghĩa là “nổi lửa lên” để nấu súp thịt bò cho binh sĩ ăn điểm tâm với bánh mì khô.
Thấy binh sĩ người Việt bỏ ăn sáng hơi nhiều ông Huỳnh bèn nghĩ ra một món mới, hy vọng anh em binh sĩ An Nam sẽ cảm thấy dễ nuốt hơn. Sau khi được các “Xếp Tây ” cho phép, ông bèn lấy nước súp bò của Tây… cho hầm chung với quế, hồi, gừng… Riêng “bánh tài phảnh” mua của người Tàu bán ở khu Chinois rồi ông Huỳnh nêm thêm nước mắm vào soupe cùng với hành… ngò rí…..hành tây … cho hợp khẩu vị Việt Nam.
Tuyệt vời thay, ở xứ lạ quê người, buổi sáng trời lạnh như cắt da, mà lại được ăn một bát súp “hù tíu bò” nóng hổi ngào ngạt đậm mùi quê hương thay vì ăn bánh mì Tây quá ư nhạt nhẽo! Binh sĩ An Nam ủng hộ Chef Huỳnh hết mình …Nấu bao nhiêu cũng hết!
Các sĩ quan Pháp thấy vậy đòi ăn thử, ai cũng tấm tắc khen ngon rồi thắc mắc: “Tên món này là món gì mà sáng nào Monsieur Huỳnh cũng ra lệnh Feu Feu vậy ?” Không chần chừ Ông Huỳnh trả lời: Thưa Xếp tên nó là Phở (Feu) đấy! “… PHỞ ra đời năm ấy – năm 1910 … được Tây lẫn Ta yêu thích và chết tên “Feu” từ đó…Khi muốn ăn, sĩ quan Tây chỉ cần nói “Feu Feu” là có tô phở bò hầm kiểu An Nam nóng hổi khói bốc nghi ngút…theo gió, thơm lừng cả doanh trại.
Nhiều binh lính An Nam nhà ở Hà Nội sau khi giải ngũ về đã lấy Phở gánh với tiếng rao: Feu…ớ … làm kế sinh nhai, thực khách là lính Tây và kiều dân Pháp. Dân Hà Nội cũng ăn thử và “mê tít” món Feu từ đó!
– Ở Dalat năm 1930 có phở Gare xe lửa là tiêm phở bò đầu tiên của Dalat do con Ông Huỳnh (Chef) làm chủ. Chữ “tô xe lửa” (Tô lớn) từ đây mà ra . Phở Gare Dalat sau 1960 dời vế Phú Nhuận Saigon lấy tên là Phở Bắc Huỳnh.
– Ở Sài Gòn trước năm 1940 có tiệm Phở Turc là tiêm phở đầu tiên chủ tiệm cũng là dân đi lính Tây giải ngũ về, ông này nói tiếng Pháp giỏi nên có nhiều khách Tây đến ăn ..”_ Viết theo lời kể của Ông Võ Văn Côn Nguyên là Chef Bếp Việt của Vua Bảo Đại
Độc đáo phở Bắc ngon nhờ dùng Sá sùng tươi nấu phở. Nguyên liệu cho 4 người ăn gồm:
- Nửa ký con Sá sùng tươi.
- Xương bò tươi nửa ký
- Thịt bò 300gram
- Gừng, hành, cánh hồi, quế, thảo quả, nước mắm, gia vị…
- Phở 1kg
- Ớt, tiêu, chanh, rau sống.
Cách làm Sá sùng nấu phở:
- Sá sùng đem cắt đầu, nắn hết cát ra, rửa sạch (nếu không có Sá sùng tươi có thể dùng Sá sùng khô tán bột cất dùng để thay thế vị ngọt của bột ngọt).
- Thịt xương rửa sạch, đổ nước ngập nồi, đun sơ rồi đổ nước.
Cho sá sùng, thịt bò và xương bò vào luộc. Nên ninh với nồi áp suất để chúng ra nước chất nhanh hơn. Nêm súp, hạt nêm, nước mắm sao cho vừa ăn, nên mặn hơn canh một chút vì tí còn ăn với phở.
Khi nước sôi cho hồi, quế, thảo quả, hành hương, gừng vào nồi nước. Nếu không tìm được những gia vị này thì có thể mua viên gia vị làm phở sẵn để bỏ vào.
Khi thịt chín tái thì đem ra, cắt lát mỏng vừa ăn.
Sá sùng và xương thì ninh cho đến khi ra hết chất, vớt ra. Sá sùng lúc nào đã ra hết chất nên không ăn được.
Chuẩn bị bát phở, xếp thịt bò,rau mùi lên, rưới nước dùng ngập bánh phở và thưởng thức. Ăn kèm với rau sống, ớt tiêu chanh.
Sá sùng khô nấu phở thơm ngon
Chủ yếu người ta nấu phở với sá sùng khô. Sá sùng khô dùng dao cắt đầu, làm sạch cát.
Một số nơi cắt sá sùng ra thành đoạn nhỏ rồi ninh lên với xương như sá sùng tươi. Một số nơi lại rang vàng sá sùng sau đó tán thành bột mịn, dùng nó như một thứ gia vị thay thế bột ngọt.
Nguồn tư liệu: Bác Ái Văn
NETMODE.VN
Chuyên mục xem nhiều nhất
Chuyên trang về Sự kiện - Nhiếp ảnh - Thời trang - Làm đẹp - Mua sắm - Du lịch - Ẩm thực
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Specialized Site about: EVENT - PHOTOGRAPHY - FASHION - BEAUTY - SHOPPING - TRAVEL - CUISINE